Projekty badawczo - edukacyjne

Nową inicjatywą Muzeum Mazowieckiego w Płocku jest projekt edukacyjno-kulturalny, który zatytułowano "Choćby jedno życie, choćby kromka chleba. Polacy ratujący Żydów od Zagłady". Zakłada on realizację działań, których treść koncentruje się wokół zagadnień wzajemnych relacji polsko-żydowskich w czasie II wojny światowej. W szczególności zaś ma służyć udokumentowaniu i popularyzacji wiedzy na temat pomocy, o której mowa w podtytule projektu.

Pierwszym ze wspomnianych powyżej działań jest cykl różnorodnych pod względem formy spotkań z publicznością. Poprzez wywiady z bohaterami i świadkami wydarzeń, wykłady, prelekcje, dyskusje, ale też wydarzenia artystyczne zamierzamy zaprezentować szerokie spektrum zagadnień wiążących się problematyką.

Owe spotkania mają służyć przede wszystkim opowiadaniu historii ludzi, którzy choćby jednym życiem, choćby kromką chleba, wpisali się w poczet Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Planujemy rozważać problematykę pomocy w kontekście historycznym okupowanej Polski, zwracając szczególną uwagę na teren Mazowsza północnego, które tradycyjnie mieści się w sferze zainteresowań badawczych naszej placówki. Warto pamiętać, że skala pomocy udzielanej prześladowanym Żydom na tych terenach znacząco różniła się od innych ziem okupowanej Polski, co znajduje oczywiste uzasadnienie (także w świetle zarządzenia komisarza Rzeszy dla umacniania niemczyzny, Reichsführera SS i Policji Heinricha Himmlera z 30 października 1939 roku).

Chcielibyśmy ponadto zaproponować publiczności dyskusję o sprawach ściśle związanych z pomocą, zwrócić uwagę na sam termin Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, jego pierwotne znaczenie i rozumienie w tradycji żydowskiej. Chcielibyśmy również zaprezentować ideę i historię powołania medalu i tytułu Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, zapoznać z kryteriami jego przyznawania, procedurami towarzyszącymi weryfikacji wniosków, wreszcie uprawnieniami jakie wynikają z faktu posiadania odznaczenia. Interesujące i warte poruszenia aczkolwiek czasem trudne i kontrowersyjne kwestie motywów, światopoglądu, postaw etycznych ratujących, ale też ocalonych także staną się treścią planowanych spotkań. Do udziału w spotkaniach, które będą odbywać się w cyklu trzymiesięcznym, zamierzamy zapraszać nielicznych już, niestety, wśród nas Sprawiedliwych oraz ich potomków - częstokroć jedynych depozytariuszy wiedzy o pomocy. Liczymy na współpracę historyków specjalizujących się w badaniu tej problematyki, przedstawicieli stowarzyszeń zrzeszających i działających na rzecz Sprawiedliwych, przedstawicieli urzędów, instytucji kultury, placówek naukowo-badawczych, a także artystów, dla których ten temat stał się źródłem inspiracji twórczej. Otwarci jesteśmy na propozycje płynące od społeczeństwa i zapraszamy do współtworzenia projektu wszystkich, którzy mogą wnieść nowe cenne informacje w tym zakresie.

Drugą formą działania ma być konkurs otwarty na wspomnienia pt. "Choćby jedno życie, choćby kromka chleba. Polacy ratujący Żydów od Zagłady" do którego zaprosimy dawnych i obecnych mieszkańców ziemi mazowieckiej. Konkurs organizowany będzie w dwóch kategoriach, z których pierwsza zarezerwowana jest dla młodzieży szkół gimnazjalnych i średnich, druga dla osób dorosłych. Wszystkie nadesłane w konkursie prace zostaną zachowane w zbiorze relacji i wspomnień Działu Historii Muzeum Mazowieckiego w Płocku, a najlepsze wydane będą drukiem w publikacji zwartej. Organizatorzy przewidują ufundowanie atrakcyjnych nagród dla autorów najciekawszych narracji i ewentualne zaproszenie ich do udziału w kolejnych edycjach cyklu spotkań. Szczegółowy regulamin konkursu zamieszczony zostanie w terminie do dnia 7 marca bieżącego roku na stronie internetowej muzeum. Prace opatrzone hasłem "konkurs" można będzie przesyłać pocztą elektroniczną na adres: sekretariat@muzeumplock.art.pl lub pocztą tradycyjną na adres: Muzeum Mazowieckie w Płocku, ul. Tumska 8, 09-402 Płock. Termin nadsyłania prac nie powinien przekroczyć 30 września 2016 roku. Wszelkie dodatkowe informacje można uzyskać drogą elektroniczną: b.rydzewska@muzeumplock.art.pl lub telefoniczną pod numerem 24 364 70 64.

Szczegółowy regulamin konkursu


Projekt "Zachować przeszłość. Wielka i mała historia XX wieku na szczeblu gminy" jest jedną z form realizacji programu badawczego, który towarzyszy działalności Muzeum Mazowieckiego w Płocku od zarania jego istnienia. Spisany w 1820 roku Statut Towarzystwa Naukowego Płockiego mówił, że głównym zadaniem stowarzyszenia jest opisanie województwa płockiego. Powołana przy TNP biblioteka i muzeum miały być jednym z wielu narzędzi służących temu celowi. Prekursorem idei dokładnego opisania miasta i województwa był niewątpliwie Kajetan Morykoni - współzałożyciel i sekretarz towarzystwa. Sformułowany przez niego program badawczy z powodzeniem realizowali wówczas Wincenty Hipolit Gawarecki i Jan Borowicz. Sam Morykoni (jak czytamy w pracy Mariana Sołtysiaka) był m. in. autorem rozesłanego w teren kwestionariusza, który pozwalał na jednolite zinwentaryzowanie zasobów województwa płockiego, w tym również dóbr kultury, oraz odnotowanie aktualnej sytuacji we wszystkich dziedzinach życia. Idea opisania ziemi płockiej przyświecała ludziom skupionym wokół towarzystwa i muzeum także po jego reaktywacji w 1907 roku. Intensywne prace badawcze w terenie prowadzili (zwłaszcza w okresie międzywojennym) Aleksander i Maria Macieszowie, Halina Rutska i Kazimierz Gelinek.

Dziś nadajemy tym penetracjom badawczym jedynie nową formułę, przyjmujemy nowe metody pracy polegające na ściślejszej współpracy muzeum z organami samorządu terytorialnego i lokalnymi grupami działania na rzecz zachowania przeszłości, określamy cele badawcze właściwe czasom, w których żyjemy.

Ideą naczelną projektu jest zdeponowanie w zasobach muzeum spuścizny historycznej poprzez: utrwalenie pamięci o wydarzeniach (zbiorem zebranych relacji i wspomnień), zgromadzenie spuścizny materialnej (wzbogacającej kolekcje muzealne) oraz stworzenie muzealnej bazy danych o zabytkach ruchomych (pozostających w dyspozycji osób fizycznych i prawnych), zabytkach nieruchomych i miejscach pamięci narodowej na danym terenie, efektach prac badawczych lokalnych pasjonatów historii. Celem jest także opracowanie publikacji i wystawy sumującej efekty badań. Szczegółowym przedmiotem kwerend i badań mają stać się dzieje regionu w granicach chronologicznych 1914-1989. W ramach projektu będą realizowane moduły cząstkowe, skupiające się na takich kwestiach jak: okruchy pamięci o wojnie wszechświatowej i narodzinach państwa, ślady kultury ziemiańskiej, 1939-1945 (w wojnie obronnej, życie codzienne i walka w warunkach okupacji), My i Oni czyli Żydzi wśród nas, Niemiec - sąsiad, okupant, W systemie komunistycznym (socjalistyczny kierunek rozwoju i nasze w nim losy), Nasze korzenie, nasze lokalne historie.

Chcemy objąć tym projektem gminy powiatu płockiego położone w granicach Mazowsza północnego - ziemi, o której myśleli nasi poprzednicy w XIX i XX stuleciu i która z mocy statutu znajduje się w sferze zainteresowań badawczych muzeum. Mieszczą się na tej liście gminy: Brudzeń Duży, Stara Biała, Bielsk, Radzanowo, Słupno, Drobin, Staroźreby, Bulkowo, Bodzanów, Mała Wieś, Wyszogród.

Współorganizatorem projektu jest Starostwo Powiatowe Płockie. Do współpracy zaprosiliśmy również podległe mu samorządy gminne, działające na ich terenie organizacje i stowarzyszenia. Liczymy na życzliwość osób fizycznych deklarujących swój udział w przedsięwzięciu.

Innowacyjnym elementem jest zamysł realizacji projektu we współpracy z osobami nie związanymi zawodowo z muzeum - profesjonalnymi historykami, amatorami i pasjonatami historii regionalnej. Zakładamy, że w większości oparta ona będzie na zasadach wolontariatu, a w uzasadnionych przypadkach może przyjąć formę odpłatnej współpracy. Zainteresowanych prosimy o kontakt z muzeum.



Powrót